Fotografia

Polskie wojsko na tropie UFORozmowa z płk Ryszardem Grundmanem*; byłym szefem Służby Ruchu Lotniczego Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej KrajuSiłylotnicze PRL gromadziły i analizowały meldunki pilotów na temat spotkańz niezidentyfikowanymi obiektami latającymi. W teczce “sprawyniewyjaśnione” zebrało się kilkadziesiąt raportów. W latach 90.bezcenne dane zniknęły ze sztabu.Wie pan, że większość osób słysząc o latających spodkach uśmiecha się z politowaniem?Wiem.Jednak pilotom wojskowym, którzy widzieli na własne oczyniezidentyfikowane obiekty latające, daleko jest do śmiechu. Nietwierdzą, że spotkali UFO, ale uważają, że zdarzyło im się coś, czegonie da się racjonalnie wytłumaczyć. Proszę sobie wyobrazić, że podczaslotu ćwiczebnego nagle podlatuje do pana maszyny pulsujący zmiennymświatłem “spodek” i zaczyna wykonywać manewry zaprzeczające prawomfizyki. Jakby pan wtedy się zachował?Nie wiem. Takie przypadki faktycznie się zdarzały?Wlatach 80-tych, gdy byłem szefem Służby Ruchu Lotniczego WojskLotniczych i Obrony Powietrznej Kraju, meldunki o obiektach, którychzachowania nie umiano wytłumaczyć, dostawałem stosunkowo często. Dokońca mojej służby, czyli do 1992 r., uzbierało się ich co najmniejkilkadziesiąt. Wszystkie lądowały w specjalnej teczce “sprawniewyjaśnionych”. Razem z płk Jerzym Topolnickim, moim ówczesnymbezpośrednim przełożonym, staraliśmy się je analizować, ale niewielemożna zrobić mając do dyspozycji jedynie suchy meldunek pilota.Uznaliśmy jednak, że jeżeli my czegoś nie rozumiemy, to nie jestpowiedziane, że za 50 lat nadal nikt nie będzie w stanie wyjaśnić tychzjawisk. Nie mogłem zamykać oczu na zdarzenia, które mogły zagrozićbezpieczeństwu lotów. To była moja rola służbowa.W polskim wojsku nikt wcześniej ani nikt później nie zbierał raportów o UFO?Byłempierwszym wojskowym, który zainteresował się poważniej tą tematyką.Jeżeli ma się w ręku meldunek doświadczonego pilota wojskowego,oficera, którego trudno podejrzewać o brak kompetencji w ocenie zjawiskatmosferycznych i wyglądu ziemskich pojazdów latających, to nie należywyrzucać go do kosza. Wojskowe instrukcje nie obejmowały oczywiścieUFO, bo wprowadzenie takiego terminu do oficjalnego dokumentu byłobyrównoznaczne z tym, że istnienie obiektów latających pochodzeniapozaziemskiego jest uznane nie tylko przez Wojsko Polskie, ale teżprzez siły zbrojne całego Układu Warszawskiego. Przepisy instrukcjiwojskowych były bowiem znormalizowane w całym Układzie. Nikt niezabraniał jednak gromadzenia danych na temat dziwnych zjawiskprzestrzeni powietrznej. Robiłem to i miałem nadzieję, że moja pracabędzie kontynuowana.A była kontynuowana?Niestetynie. Nikt w polskim wojsku nie zajmuje się dziś niezidentyfikowanymiobiektami latającymi. Ufolodzy czasami mówią, że nasza armia ukrywainformacje o UFO. Nie ukrywa, bo ich nie ma. Po moim odejściu ze sztabuzaprzestano systematycznego zbierania raportów na ten temat. Szkoda.Armie państw zachodnich badają niezwykłe zjawiska, robią to takżeRosjanie.A co stało się z zebranymi przez pana raportami?Po moim odejściu ze sztabu teczka z meldunkami zniknęła.Zniknęła?Zniknęła. Nie ma jej.A co się z nią stało?Niewiem. Może ktoś zabrał sobie meldunki na pamiątkę. Nie potraktowano tejsprawy poważnie. Żałuję, bo gdyby nadal zbierano tego typu sygnały, tomielibyśmy do dyspozycji dane obejmujące okres ponad 20 lat. Można bysię pokusić o ich analizę i próbować wyłapać prawidłowości dotyczącepojawiania się i zachowania niezidentyfikowanych obiektów latających. Atak, skoro nie ma materiału, to nie ma czego analizować.Kiedy po raz pierwszy dostał pan meldunek o spotkaniu samolotu wojskowego z niezidentyfikowanym obiektem latającym?Niepamiętam dokładnej daty, ale najwięcej sygnałów dotyczyło wydarzeń z 11grudnia 1982 r. W nocy stacje radiolokacyjne w różnych częściach Polskizaczęły meldować o wykryciu poruszających się z ogromną prędkościąobiektów. W sumie nad naszym terytorium zaobserwowano ich aż 16.Samoloty myśliwskie dostały rozkaz startu i zestrzelenia przeciwnika,ale żadnej z maszyn nie udało się zlokalizować celów. Dziwne obiektypojawiły się wtedy także nad NRD, Czechosłowacją i wschodnią częściąZSRR. Obawiano się nawet, że rozpoczął się atak NATO. W tym przypadkunie mamy do czynienia z obserwacją jednego pilota, tylko zdarzeniem,które uruchomiło całą machinę wojskową i zaangażowało setki osób.Wszyscy nie mogli ulec złudzeniu. A tym bardziej złudzeniu nie mógłulec radar.Stacje radiolokacyjne często wykrywały tego typu obiekty?Nie.Najczęściej nie wykrywały niczego. Radary tylko kilka razy dały pełnyobraz sytuacji. Dysponuję relacją z 1955 r. Podczas ćwiczeń UkładuWarszawskiego stacja radiolokacyjna w rejonie Warszawy namierzyła dwacele nad Zatoką Gdańską. Poruszały się z prędkością 2300 km/h nawysokości 20 tys. metrów. W tych czasach nie istniał żaden samolot otakich osiągach. Co jeszcze dziwniejsze, w pewnym momencie oba obiektyzrobiły zwrot o 90 stopni. Dosłownie w miejscu, bez żadnego promieniaskrętu. Takiego manewru na tak dużej prędkości nie da się wykonać. Niesą w stanie zrobić tego nawet współczesne, najnowocześniejsze samoloty.A co dopiero 50 lat temu.I co się stało z tymi obiektami?Poleciałyna Litwę, potem przemieściły się w okolice Lwowa i wtedy zniknęły zekranów stacji. Wtedy nikt nie wysłał myśliwców w celu podjęcia próbyprzechwycenia obiektu. Ale np. jesienią 1983 r. obiekt w kształcie”cygara” był ścigany najpierw przez dwa śmigłowce, a potem przezmyśliwiec Su-20.Co wtedy się stało?W jednostce wŁęczycy namierzono lecący z dużą prędkością na małej wysokości obiekt okształcie przypominającym cygaro. W pościg za nim wysłano dwa śmigłowcei zaalarmowano lotnisko wojskowe w Powidzu. Śmigłowce nie były jednak wstanie dojść do obiektu na odległość mniejszą niż 30 km. W Powidzu, gdyto “coś” nadleciało nad jednostkę wyłączyły się urządzenia elektryczne,padła łączność. Przelatujące nad pasem startowym świecące “cygaro”widziało w Powidzu kilkunastu żołnierzy. Obiekt skierował się w stronęPoznania. Z bazy w Krzesinach wysłano myśliwiec. Pilot nie mógł jednaknamierzyć celu, który gdzieś się “zgubił”.Incydent badaławojskowa komisja, która przesłuchała wszystkich świadków. Raport niezawierał żadnych końcowych wniosków. Stwierdzono, że należy materiałpoddać dalszej analizie i wykazać szczególną uwagę przy podobnych tegotypu zdarzeniach. Zachowywałem więc czujność, tym bardziej, że odziwnych obiektach meldowali nie tylko piloci.To znaczy?Czasemwysyłano patrole po otrzymaniu sygnałów, że “coś” dziwnego wylądowało wlesie lub na łące. Pamiętam meldunek oficera dyżurnego WSW doCentralnego Stanowiska Dowodzenia. To też był 1983 r. Oficerpoinformował, że do patrolu WSW w Kobyłce pod Warszawą zgłosili sięcywile. Prosili, żeby sprawdzić las, bo tam dzieje się coś dziwnego,widać jakieś światło.Może ktoś sobie po prostu “jaja” robił z WSW?Niewiem, jakie były intencje cywilów, ale w raporcie napisano, że patrolpo przejściu kilkuset metrów w las, dostrzegł silne światło. Żołnierzemieli wrażenie, że to blask pożaru. Podeszli bliżej do polany izobaczyli wiszący 10 metrów nad polaną obiekt o kształcie “cygara”.Miał ok. 50 metrów długości, silnie świecił na czerwono. Żołnierze byliw szoku. Nie strzelali, nic nie mówili, byli w stanie tylko patrzeć. Pochwili obiekt zmienił światło na seledynowe, zielone, niebieskie i wkońcu na silnie pulsujące czerwone. Wtedy w zupełnej ciszy “cygaro”wyleciało z ogromną prędkością w górę. Patrol poszedł na polanę, alenie znalazł żadnych śladów.Co typowe, meldunek został przyjęty bez odnotowania w raporcie. Potraktowano go jako ciekawostkę.Takie meldunki często traktowano w wojsku jako ciekawostkę?Często.Sam nie do końca wiedziałem, jak się do nich odnosić. Chciałem poradzićsię przełożonego. Poszedłem więc do płk Topolnickiego. Mówię mu, że odczasu do czasu pojawiają się nad Polską tajemnicze obiekty i pytam, coon o tym myśli. On wtedy z tajemniczą miną mówi do mnie: poczekaj, cości pokażę. Wyjął z sejfu raport dwóch pilotów z Wybrzeża, którzypodczas dyżuru bojowego spotkali się nad Bałtykiem zniezidentyfikowanym obiektem. Zostali naprowadzeni na niego przezobsługę naziemną, która widziała go na radarach. Zbliżyli się do niegona odległość niespełna 200 metrów. Obiekt miał kształt podłużnego walcao długości blisko sześciu metrów. Był czarny, nie miał żadnych znakówrozpoznawczych, usterzeń, silników czy otworów, nie ciągnął też za sobążadnej smugi. Gdy pilot włączył w “Iskrze” pełne uzbrojenie i poprosiło zgodę na użycie broni, obiekt zaczął gwałtownie manewrować. Załogastraciła go z oczu. Zniknął także z radarów. To było bardzo dziwne.Pamiętam jeszcze nazwiska pilotów: kpt. Zbigniew Praszczałek i ppor.Marek Jacewicz. Trudno w tym przypadku mówić o złudzeniu.W środowisku pilotów wojskowych chętnie mówiono o spotkaniach z tajemniczymi obiektami latającymi?Wręczprzeciwnie. Opowiadając o spotkaniu z “latającym spodkiem” bardzo łatwomożna było narazić się na kpiny kolegów i utratę prestiżu. W bardzowielu przypadkach piloci nie przyznawali się, że natknęli się wpowietrzu na coś zupełnie nieznanego. Woleli o tym zapomnieć. Nawetjeśli obiekt widziało kilku pilotów, to po wylądowaniu żaden nie kwapiłsię do rozmowy o nim.Sytuacje, gdy z “latającym spodkiem” spotkało się kilka samolotów też się zdarzały?Tak.Raz, w 1980 r., na niezidentyfikowany obiekt natknęło się aż siedemsamolotów. Migi-21 z bazy w Mierzęcicach ćwiczyły przechwycenia. Wpewnym momencie lecący jeden za drugim piloci zauważyli, że podlatujedo nich pulsujący zmiennym światłem obiekt w kształcie “spodka” zbłękitno-szarą kopułą. Był wielkości trzech samolotów. Podlatywałkolejno do każdego samolotu, wykonując przy tym manewry zaprzeczająceprawom fizyki. Gwałtownie zmieniał kierunki lotu w pionie i poziomie.Piloci byli przestraszeni, bo takich manewrów nie jest w staniewykonywać żaden obiekt posiadający jakąś masę. Skrócili lot, chcielijak najszybciej wylądować. Jeden z nich, w momencie gdy obiekt znalazłsię przed jego samolotem, wykonał kilka zdjęć z fotokarabinu.Co było na tych zdjęciach?Nafotografii wykonanej z odległości 800 metrów widać jedynie czarno-białypunkt. Jednak zachowanie pilotów podczas lądowania świadczy, żespotkanie z tym obiektem musiało zrobić na nich bardzo duże wrażenie.Aż sześciu z nich zerwało opony podczas lądowania. Wszyscy byli bardzodoświadczeni, a mimo to hamowali za ostro. Po lądowaniu, gdy zebralisię obok startowego stanowiska dowodzenia, nic nie mówili o spotkaniu ztajemniczym “spodkiem”. Dopiero gdy pierwszy wspomniał, że widział cośdziwnego w powietrzu, kolejni zaczęli przyznawać, że im równieżtowarzyszyło przez pewien czas coś, czego nigdy wcześniej nie widzieli.Okazałosię, że stacje radiolokacyjne również widziały obiekt, ale żołnierzeuznali, że skoro punkt pojawił się tak nagle i równie niespodziewaniezniknął, to pewnie popełnili błąd albo szwankuje sprzęt.Meldunkidotyczące UFO wyglądały najczęściej właśnie tak? Piloci widzą dziwnyobiekt, ale nie ma żadnych materialnych dowodów na to, że faktycznie gowidzieli?Jeżeli nie było zapisu ze stacji radiolokacyjnej,to opieraliśmy się tylko na słowach pilotów. Oczywiście, że w powietrzułatwo można ulec złudzeniu i pewnie część “spotkań” da się racjonalniewytłumaczyć, ale z pewnością nie wszystkie. Piloci są przygotowani nabardzo różne sytuacje, ale wszyscy, którzy zetknęli się zniezidentyfikowanym obiektem latającym powtarzają, że było to cośniesamowitego, nieziemskiego. Coś, czego nie są w stanie wyjaśnić nagruncie dostępnej im wiedzy. I jeszcze jedno: piloci przyznawali, choćniechętnie, że podczas spotkania z niezidentyfikowanym obiektemlatającym paraliżował ich strach. Działały oczywiście odruchy:wykonywali manewry, meldowali, wykonywali procedury związane z użyciembroni. Przede wszystkim jednak bali się. I nie był to strach o własneżycie czy obawa, że zaraz będą musieli zestrzelić obiekt. Bali się, bozetknięcie z nieznanym, z tajemnicą, zawsze wywołuje strach.Myśli pan, że piloci dzisiaj piloci wojskowi również spotykają niezidentyfikowane obiekty latające?Pewnietak. Tyle że dzisiaj nasze samoloty wojskowe wykonują o wiele mniejlotów niż w latach 70. i 80. “Zimna wojna” się skończyła, wojskalotnicze mają trochę inne zadania i możliwości. Lektura współczesnychmeldunków dotyczących niezidentyfikowanych obiektów latających byłabyjednak na pewno bardzo ciekawa.A pan na swój własny użytek tłumaczył sobie jakoś istotę tych fenomenów?Zawszepatrzyłem krytycznie na każdy meldunek. Być może dlatego, że przez 42lata służby wojskowej nigdy nie widziałem niezidentyfikowanych obiektówlatających. Starałem się podchodzić do sprawy racjonalnie. Jednak byłyprzypadki, przy których mój zdrowy rozsądek kapitulował. Pilot wie,czego spodziewać się w powietrzu. I jeśli melduje precyzyjnie, żeobiekt wykonywał manewry, którego nie jest w stanie wykonać żadnamaszyna zbudowana na ziemi, to nie mam powodu, żeby mu nie wierzyć. Atym bardziej nie mam powodu, by nie wierzyć kilku pilotom. W powietrzunie zdarzają się zbiorowe halucynacje.Mam rozumieć, że podczas swojej służby w wojskach lotniczych uwierzył pan w UFO?Nie.Jeżeli jednak czegoś nie rozumiemy, to nie można powiedzieć, że tegonie ma. Wolę powiedzieć: nie wiem. Po prostu nie wiem. Gdyby wojsko iinstytucje cywilne podeszły do tematu poważnie, a nie odkładały goautomatycznie na półkę z “ciekawostkami”, to może wiedzielibyśmywięcej. Póki co pozostaje nam pogodzić się ze swoją niewiedzą.*Płkdypl. pil. Ryszard Grundman – pilot myśliwski, jeden z pierwszychpolskich pilotów samolotów odrzutowych. Był dowódcą I Pułku LotnictwaMyśliwskiego “Warszawa” i szefem Służby Ruchu Lotniczego WojskLotniczych i Obrony Powietrznej Kraju. Obecnie w stanie spoczynku.źródło